Fikri Mülkiyet Hukuku

Marka tescili, Patent başvurusu, telif hakları ve lisans sözleşmeleri başta olmak üzere konusunda uzman avukatlarımızla Fikri Mülkiyet Hukuku alanında kapsamlı hizmet sunuyoruz.

Ticari Marka Nedir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan kişi adı, şekil, renk, harf, sayı, ses ve malın veya ambalajının şekli gibi her türlü işareti kapsar. Markanın en önemli işlevi, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmektir.

Marka hak sahipleri, markalarının bilinirliğini artırmak için önemli yatırımlar ve tanıtım faaliyetleri yaparlar. Ancak, tanınmış markalar kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından haksız avantaj sağlamak amacıyla kullanılır. Bu kişiler, markayı taklit ederek veya marka sahibinin izni olmadan kendi ürünlerinde kullanarak marka hakkını ihlal ederler. Bu noktada, marka sahibi yasaların sağladığı koruma yöntemleriyle markasının kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmasını engelleyebilir.

ALFA Hukuk ve Danışmanlık olarak müvekkillerimize marka ve patent haklarına tecavüz, lisans sözleşmelerinin ihlali ve Fikri Mülkiyet Hukuku çerçevesinde meydana gelebilecek her türlü davada avukatlık hizmeti vermekte, bütün süreç boyunca destek sağlamaktayız.

Marka İhlali Nedir?

Marka ihlali, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre aşağıdaki fiiller marka hakkının ihlali anlamına gelir:

  • Marka sahibinin izni olmadan Kanunun 7. maddesinde belirtilen şekillerde markayı kullanmak.
  • Marka sahibinin izni olmadan markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini taklit etmek.
  • Markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde bu markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, ticaretini yapmak, ithalat veya ihracatını yapmak, ticari amaçla bulundurmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak.
  • Marka sahibi tarafından verilen lisans haklarını genişletmek veya bu hakları izinsiz olarak üçüncü kişilere devretmek.

İhlal Edilen Marka Sahibinin Mahkemeden Talep Edebileceği Talepler

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun beşinci kitabının birinci bölümünde yer alan “Ortak Hükümler” başlıklı 149. maddesinin birinci fıkrasına göre, marka hakkı ihlal edilen hak sahibi mahkemeden şu taleplerde bulunabilir:

  • Fiilin ihlal olup olmadığının tespiti.
  • Muhtemel ihlalin önlenmesi.
  • İhlal fiillerinin durdurulması.
  • Maddi ve manevi zararın tazmini.
  • İhlal oluşturan ürünlerin ve bunların üretiminde kullanılan araçların müsaderesi.
  • Müsadere edilen ürünler üzerinde mülkiyet hakkının tanınması.
  • İhlalin devamını önlemek için gerekli tedbirlerin alınması, müsadere edilen ürünlerin ve araçların şeklinin değiştirilmesi, markaların silinmesi veya imha edilmesi.
  • Haklı bir neden veya menfaat varsa, nihai kararın günlük gazetede veya benzeri yollarla yayımlanması veya ilgili taraflara bildirilmesi

İhlal Durumunda İleri Sürülebilecek Talepler ve Davalar

Sınai mülkiyet kanununda, marka hakkı ihlal edilen hak sahibinin ileri sürebileceği davalar ve talepler şunlardır:

Gümrükte El Koyma ve İhtiyati Tedbir Talebi (Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 159)

Marka sahipleri, markalarının Türkiye’de ihlal edildiğini veya ciddi ve etkili çalışmalar yapıldığını kanıtlayarak mahkemeden ihtiyati tedbir kararı isteyebilirler.

Bu kapsamda ihtiyati tedbirler şunları içerebilir:

  • İhlal oluşturan fiillerin durdurulması.
  • İthal edilen ürünlerin müsadere edilmesi ve depolanması.
  • Zarar tazmini için teminat sağlanması.

Gümrükte el koyma tedbiri, marka sahibinin menfaatlerini korur ve sahte markalı ürünlere el koyulmasını sağlar. El koyma kararının bildirim tarihinden itibaren on gün içinde dava açılmalıdır. Aksi takdirde idarenin el koyma kararı ortadan kalkar. Bozulabilir mallar için bu süre üç iş günüdür.

Delil Tespiti veya Fiilin İhlal Olup Olmadığının Belirlenmesi (Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 149 1/a)

Marka hakkının ihlalini ileri süren kişi, marka hakkının ihlali sayılabilecek olayların belirlenmesini mahkemeden talep edebilir. Bu davayı açabilmek için davacının, hukuki ilişkinin bir an önce belirlenmesi hususunda korunmaya değer bir hukuki yararı olmalıdır.

Bu bağlamda, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda belirtilen delil tespiti davaları, delillerin belirlenmesi ve ihlal fiilinin tespiti taleplerini içerir. Aynı kanunun 149. maddesine göre, delillerin belirlenmesi, kanıtların toplanması ve değerlendirilmesi amacı taşır ve bu sonuca göre 29. maddeye ve atıfta bulunulan 7. maddeye göre ihlal olup olmadığı değerlendirilir.

Menfi Tespit Davası (Sınai Mülkiyet Kanunu, Madde 154)

Menfaati olan herkes, Türkiye’de gerçekleştirdiği veya gerçekleştireceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yaptığı ciddi ve fiili girişimlerin marka hakkını ihlal edip etmediğine dair hak sahibinin görüşlerini isteyebilir. Bu talebin bildiriminden itibaren bir ay içinde yanıt verilmezse veya verilen yanıt kabul edilmezse, menfaati olan kişi, fiillerinin ihlal oluşturmadığının tespiti için hak sahibine karşı dava açabilir. Ancak, bu dava marka hakkı ihlali nedeniyle dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz ve karşı dava olarak ileri sürülemez.

Antalya avukatı Ceren Topcu İncetaban ve Antalya Hukuk Bürosu, menfi tespit davalarınızda size hukuki destek ve rehberlik sağlar.

İhlal Fiillerinin Durdurulması Davası (Sınai Mülkiyet Kanunu, Madde 149/1/b–c)

Marka sahibi, marka ihlali fiillerinin durdurulmasını talep edebilir. Bu dava, marka hakkı ihlali fiilleri başladığında veya ihlal tehlikesi mevcut olduğunda açılabilir. Bu davanın açılabilmesi için failin kusuru veya zararın varlığı aranmaz. Bu kapsamda, gerçekleşmemiş ancak gerçekleşme olasılığı bulunan ihlaller için de dava açılabilir.

İhlalin Ortadan Kaldırılması Davası (Sınai Mülkiyet Kanunu, Madde 149/1/ç)

Marka hakkı ihlal edilen kişi, mahkemeden ihlalin ve ihlal nedeniyle ortaya çıkan hukuki çelişkilerin ortadan kaldırılmasını talep edebilir. Bu dava, marka ihlalinin hukuka aykırı sonuçlarını ortadan kaldırmayı amaçlar.

Tazminat Davası (Sınai Mülkiyet Kanunu, Madde 149–150)

Marka hakkı sahibi, marka hakkının ihlalinden doğan maddi ve manevi zararlar için tazminat talep edebilir.

Ayrıca, Kanun’un 150/2. maddesine göre, markanın itibarı kötüye kullanım veya hak konusu ürünlerin uygunsuz üretimi sonucu zarar görmüşse, bu nedenle ek tazminat talep edilebilir.

ALFA Hukuk ve Danışmanlık ve Antalya Avukatı Ceren Topcu İncetaban, uygun taleplerin oluşturulması ve dava süreçlerinde kapsamlı destek sağlar.

Mahkemeden Diğer Olası Talepler

Marka sahibi, ihlal oluşturan veya cezalandırılmayı gerektiren ürünlerin ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan cihazlar, makineler gibi araçların müsaderesini (SMK madde 149/1/d), müsadere edilen ürünler üzerinde mülkiyet hakkının tanınmasını (SMK madde 149/1/e), ihlalin devamını önlemek için gerekli tedbirlerin alınmasını (SMK madde 149/1/f), hükmün kamuya ilan edilmesini ve ilgili kişilere bildirilmesini (SMK madde 149/1/g) talep etme hakkına sahiptir.

Ceza Sorumluluğu

Marka hakkını ihlal eden kişi, hukuki sorumluluğun yanı sıra ceza hukuku kapsamında da sorumludur. Marka sahibi, bu kişilerin cezalandırılmasını talep etmek için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 30. maddesi, marka ihlali fiilleri için 1 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörmektedir.

Bu Tür Talepler İçin Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri, marka hakkı ihlaline ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlidir. Bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde, asliye hukuk mahkemeleri görevlidir.

Yetkili mahkeme isteğe bağlı olup, marka sahibinin üçüncü kişilere karşı açacağı hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının ikametgahı veya haksız fiilin gerçekleştiği veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir.

Davacının Türkiye’de ikametgahı yoksa, yetkili mahkeme davanın açıldığı tarihte vekilinin kayıtlı iş yerinin bulunduğu mahkemedir; vekilinin kaydı silinmişse, kurumun merkezi mahkemesidir.

Marka Hakkı İhlali Davalarında Zamanaşımı Süresi Nedir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda, marka ihlali nedeniyle açılacak hukuk davaları için özel bir zamanaşımı süresi belirtilmemiştir. Kanunun 157. maddesinde, sanayi mülkiyet hakkından doğan özel hukuk talepleri için 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımı hükümlerinin geçerli olduğu belirtilmiştir.

Marka ihlali aynı zamanda bir haksız fiil olduğundan, Türk Borçlar Kanunu’ndaki haksız fiil zamanaşımı süresi uygulanır. Buna göre, marka hakkı sahibinin ihlal olayını ve bu olayları gerçekleştiren kişiyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda 10 yıl içinde söz konusu davaları açması gerekmektedir.

Ancak, marka ihlal fiili kanunda suç olarak tanımlanmışsa ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüşse, bu süreler de açılacak davalarda dikkate alınır. Bu süreler içinde dava açılmazsa, zamanaşımı süresi dolmuş olur.

Önemli Bilgiler

Yukarıda belirtilen açıklamalar yalnızca tescilli marka sahibinin haklarını kapsamaktadır. Bu anlamda, marka tescil edilmemişse, marka sahibi ihlal durumunda Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet hükümlerine dayanarak dava açabilir.

Antalya avukatı Ceren Topcu İncetaban ve hukuk bürosu, marka tescili, korunması ve marka ihlali davalarında yüksek kaliteli ve anlaşılır hukuki hizmetler sunmaktadır. Fikri Mülkiyet Hukuku ile ilgili tüm sorularınız için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.

Contact Us

HER TÜRLÜ DANIŞMANLIK VE AVUKATLIK HİZMETİ İÇİN BURADAYIZ!